Rss Feed Tweeter button Facebook button Technorati button Reddit button Myspace button Linkedin button Webonews button Delicious button Digg button Flickr button Stumbleupon button Newsvine button Youtube button
Get Adobe Flash player
Flag Counter

Jan-Batist Lamark

Jan Batist Lamark

Jan Batist Pyer Antuan de Mone Lamark (Jean-Baptiste Pierre Antoine de Monet, Chevalier de Lamarck; 1 avqust 1744 — 18 dekabr 1829) — Fransa alim-t?bi?t?ünas?.

J.Lamark canl? dünyan?n t?kmil t?kamül n?z?riyy?s?ni yaratma?a çal???rd?. Sonradan bu n?z?riyy? Lamark n?z?riyy?si adland?r?ld?.

Öz dövründ? diqq?ti ç?km?s? d? sonradan müasir dövr?d?k q?z??n mübahis? predmetin? çevrildi. Lamrk indiy? q?d?r müasirliyini itirm?y?n ” Zoologiyan?n f?ls?f?si ” (1809-ci il) kitab?n?n mü?llifidir.

Jan-Batist Lamark varl? olmayan zad?gan ail?sind? anadan olub. Ordu s?ralar?nda döyü?l?rd? i?tirak edib, zabit rütb?sin? q?d?r yüks?lib. Parisd? tibb elmini öyr?nib v? t?hsil dövründ? t?bi?t elml?rin?, xüsusil? d? botanikaya böyük maraq göst?rib..
1778-ci ild? o üç cildli ” Frans?z t?bi?ti ” (fr. «Flore française») adl? kitab n??r etdirir. Kitab?n üçüncü n??rind? Lamark bitkil?rin analitik t?snifat sistemini verir. Bu kitab ona böyük ?öhr?t g?tirir v? o Fransan?n ?n nüfuzlu botanikl?rind?n biri hesab edilm?y? ba?lay?r. Be? ild?n sonra Lamark Paris Elml?r Akademiyas?n?n üzvü seçilir.

Biologiya sah?sind? elmi f?aliyy?ti.

Lamark?n t???bbüsü il? 1793-ci ild? özünün i?l?diyi Kral Botanik Ba?? T?bii Tarix Muzeyin? çevrilir. Onun özü is? cücü v? so?ulcanlar zoologiyas? kafedras?n?n professoru olur v? ora 24 il r?hb?rlik edir.[1].
50 ya?l? insan?n ixtisas?n? d?yi?m?k asan olmasa da o öz üz?rind? g?rgin i?l?m?kl? botanika kimi zoologiyan?n da tan?nm?? müt?x?ssisi olur.
Lamark onur?as?z canl?lar? öyr?nm?y? ba?lay?r. M?hz o zoologiya elmin? 1796-c? ild? “onur?as?zlar” anlay??? g?tirir. 1815-ci ild?n 1822-ci il?d?k onun yeddi cildlik ” Onur?as?zlar?n t?bbi tarixi” adl? fundamental ?s?ri n??r edilir. O orada onur?as?zlr?n elm? m?lum olan 10 sinfini t?snif edir. Müasir elmd? art?q 30 növ t?sniflndirir.
Lamark 1802-ci ild? elm? “biologiya” termini g?tirir. O bunu alman alimi H.R.Trevinarusla eyni vaxtda, ancaq ondan as?l? olmadan t?klif edib.[1].
Lamark 1809-cu ild? ” Zoologiyan?n f?ls?f?si” kitab?n? d?rc etdirir. Dahi almi orada canl? al?min t?kamülün? dair öz n?z?riyy?sini ir?li sürür. Lamark?n davamç?lar? Çarlz Darvinin t?bii seçm? n?z?riyy?sin? ” daha uy?un g?l?nin ya?amas?” fikrini ?lav? edirl?r.

1820-ci il? Lamark tam kor olur. Ax?r?nc? ill?r? q?d?r onun yan?nda q?z? Korneliya olur v? atas?n?n diqt? etdiyi fikirl?ri yaz?r. Lamark son ill?rini kas?bç?l?q iç?risind? ya?ay?r.

Lamark?n dig?r elm?l?r? töhv?si
Botanika v? zoologiyadan ba?qa Lamark hidrologiya, geologiya v? meteorologiyayaya dair ?s?rl?r yarad?r.

?s?rl?ri:
Système des animaux sans vertèbres, P., 1801(fr.);
Système analytique des connaissances positives de l’homme. P., 1820(fr.);
Histoire naturelle des animaux sans vertèbres, 2 éd., t. 1—11, P., 1835—1845(fr.); ? ???. ???. — ????????? ????????, ?. 1—2, ?. — ?., 1935—1937;

Qaynaq: az.wikipedia.org/wiki/Jan-Batist_Lamark

Oxunma sayı: 0

Şərh yazın