Rss Feed Tweeter button Facebook button Technorati button Reddit button Myspace button Linkedin button Webonews button Delicious button Digg button Flickr button Stumbleupon button Newsvine button Youtube button
Get Adobe Flash player
Flag Counter

Mirzəağa Hacıbala oğlu Əlizadə

Mirz?a?a ?lizad?

?lizad? Mirz?a?a Hac?bala o?lu (15 mart 1910 — 5 may 1981) — görk?mli Az?rbaycan bioloq alimi, biologiya elml?ri doktoru (1959), professor (1962), AEA-n?n müxbir üzvü (1968), AMEA-n?n h?qiqi üzvü (1980). SSR?-nin iki ??r?f Ni?an? ordeni (1946 v? 1966) v? müxt?lif medallar? il? t?ltif edilmi?dir. Mirz?a?a ?lizad? 1910-cu il mart ay?n?n 15-d? Bak?n?n ?mircan k?ndind? do?ulmu?dur. 1931-ci ild? Az?rbaycan K?nd T?s?rrüfat? ?nstitutunu bitirmi?dir.

1936-1940-ci ill?rd? Moskva ??h?rind? Gübr? v? Aqrotorpaq?ünasl?q ?nstitutunda bitki fiziologiyas? sah?sind? görk?mli rus alimi professor Dmitri Anatolyeviç Sabinin (1989-1951) r?hb?rliyi alt?nda aspiranturada oxumu?dur v? paxlal? bitkil?r t?r?find?n molekulyar azotun fiksasiyas? prosesin? h?sr olunmu? namiz?dlik dissertasiyas?n? müdafi? etmi?dir. Dmitriy Sabinin dig?r m??hur rus akademiki, Stalin repressiyas? ill?rind? Saratov h?bsxana x?st?xanas?nda h?lak olmu? Nikolay ?vanoviç Vavilov (1887-1943) il? birg? biologiya elmind? ideoloji üsullar? t?dbiq etmi? akademik Trofim L?senkonun (1898-1976) elmi ?leyhdarlar?ndan olmu? v? 1951-ci ild? G?lincik s?h?rind? intihar d?r?c?sin? çatd?r?lm??d?r. Akademik Mirz?a?a ?lizad? SSR?-d? hökmran olan bel? bir g?rgin ??raitd? özünün elmi f?aliyy?ti il? m???ul olmu?dur, h?min ill?r c?za t?dbirl?ri h?r an ona da toxuna bil?rdi.

Mirz?a?a ?lizad? 1941-ci ilin iyun ay?ndan 1943-cü ilin dekabr?na kimi ordu s?ralar?nda olmu?, Kr?m ugrundak? döyü?l?rd? i?tirak etmi?dir. 1944-cü ilin ?vv?ll?rind? k?nd t?s?rrüfat? müt?x?ssisi kimi ordudan t?rxis olunmu?dur. C?bh?d?n qay?td?qdan sonra Az?rbaycan Elmi-T?dqiqat Pamb?qç?l?q ?nstitutuna direktor müavini t?yin edilmi?dir. 1948-ci ild?n ba?layaraq, bir çox elmi t?dqiqat institutlar?nda laboratoriya r?hb?ri, L?nk?ran Bölg?-T?crüb? Stansiyas?n?n direktoru, Az?rbaycan K?nd T?s?rrüfat? Nazirliyi Elm ?dar?sinin r?isi kimi v?zif?l?rd? çal??m??d?r.

Elmi f?aliyy?tind? çay kolunun fiziologiyas? sah?sind? t?dqiqatlar xüsusi yer tutur. Onun t?r?find?n mü?yy?n edilmi?dir ki, boy prosesind? nuklein tur?ular?, xüsusil? d? RNT (ribo-nuklein tur?usu) çox mühüm rol oynay?rlar. Çay kolu il? apar?lan t?dqiqatlar?n n?tic?l?ri sisteml??diril?r?k doktorluk dissertasiyas? ??klind? yaz?lm?? v? 1959-cu ild? Moskva ??h?rind? SSR? EA Fiziologiya ?nstitutunda müv?ff?qiyy?tl? müdafi? edilmi?dir.

1962-ci ild?n ömrünün sonuna q?d?r Az?rbaycan EA Genetika v? Seleksiya ?nstitutunda Bitkil?rin Fizioloj? Genetikas? Laboratoriyas?na r?hb?rlik etmi?dir. Az?rbaycanda biologiya elminin inki?af?nda onun ?m?yi çox böyükdür. 200-d?n art?q elmi m?qal?, monoqrafiya v? d?rslikl?rin mü?llifidir. R?hb?rliyi alt?nda 15 elml?r namiz?di v? 4 elml?r doktoru dissertasiyas? müdafi? edilml?dir.

Haz?rk? dövrd? akademik M.A.?lizad?nin elmi f?aliyy?tind?n istifad? edilm?si müst?qil Az?rbaycan Respublikas?n?n k?nd t?s?rrüfat?n?n inki?af?na böyük köm?klik göst?r? bil?r.

Akademik M.A.?lizad?nin Az?rb?ycan neft s?nayesinin görk?mli nümay?nd?si Murtuza Muxtarovla qohumluq ?laq?l?ri olmu?dur.
Az?rbaycan?n m??hur aliml?ri – EA-n?n h?qiqi üzvl?ri-akad. ?mam Mustafayev, akad. H?s?n ?liyev, akad. ?lyas Abdullayev, akad. C?bray?l Hüseynov, akad. ?l?kb?r Quliyev, akad. ?amxal Ta??yev, akad. Valid? Tutayuq, akad. Valeriy ?vanoviç Ulyani??ev, akad. Urxan ?l?kb?rov, akad. V?li Axundov, EA-n?n müxbir üzvl?ri Kaz?m ?l?kb?rov, ?bdürr?hman Gül?hm?dov, M?mm?d?min Salayev, elml?r doktorlar? ?dris Axundzad?, Mir?li Axundov il? s?mimi münasib?tl?ri olmu?dur.

Mirz?a?a ?lizad? 1981-ci il may ay?n?n 5-d? Bak?da v?fat etmi?, ?mircan k?ndind? d?fn olunmu?dur.
Mirz?a?a ?lizad? 1944-cü ild? Zeyb? xan?m Bal?mi q?z? Süleymanova (1926) il? evl?nmi?dir. O?lu Hac? ?lizad? (1946) müh?ndis, Fuad ?lizad? (1948) müh?ndis-texnoloqdur, onun iki o?lu, iki n?v?si vard?r. Q?z? Elmira V?kilova (1954) k?nd t?s?rrüfat? elml?ri namiz?didir (1989).Q?z?n?n iki q?z? v? iki n?v?si vard?r.

?s?rl?ri:
?????????? ??????? ?????. ????, 1964.
Nuklein tur?ular? v? onlar?n bitki h?yat?nda ?h?miyy?ti. Bak?, 1970.
Çay plantasiyalar?n?n ??r?mlarla suvar?lmas?. Bak?, 1971.
???????????? ??????????? ?????? ? ????? ???????????? ??????, ????. 1978.
????????? ? ??????????? ???????. ????, 1982 v? s.
H?mçinin 200-d?n art?q elmi m?qal? v? d?rslikl?r.

Qaynaq: http://az.wikipedia.org/wiki/Kateqoriya:Az%C9%99rbaycan_bioloqlar%C4%B1

Oxunma sayı: 4202

Şərh yazın